Po osiągnięciu co najmniej 10 lat stażu urlopowego pracownik zatrudniony na pełny etat ma prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego w roku. Prawo do wyższego wymiaru powstaje w dniu, w którym staż osiągnie 10 lat, a nie dopiero od początku kolejnego roku.
Ile dni urlopu przysługuje po 10 latach pracy?
Wymiar urlopu wypoczynkowego wynika z art. 154 Kodeksu pracy. Dla osoby zatrudnionej na pełny etat obowiązują dwa podstawowe progi:
| Staż pracy | Wymiar urlopu na pełny etat | Moment nabycia prawa |
|---|---|---|
| Mniej niż 10 lat | 20 dni | Według zasad właściwych dla danego pracownika |
| Co najmniej 10 lat | 26 dni | Od dnia osiągnięcia 10-letniego stażu |
Do stażu urlopowego wlicza się nie tylko poprzednie okresy zatrudnienia, lecz także określone okresy nauki oraz inne okresy wskazane w przepisach. Wszystkie wcześniejsze umowy o pracę sumuje się, nawet jeśli między nimi występowały przerwy.
Do stażu mogą należeć w szczególności:
- okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę
- okres ukończonej nauki, według ustawowych przeliczników
- wybrane okresy służby wojskowej, urlopu wychowawczego lub pobierania zasiłku dla bezrobotnych
- udokumentowane okresy zatrudnienia za granicą oraz pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, jeżeli przepisy pozwalają je zaliczyć
- od 2026 roku także niektóre okresy wykonywania umów cywilnoprawnych, prowadzenia działalności gospodarczej i innych form aktywności zawodowej, na zasadach określonych w nowych przepisach
Samo wykonywanie umowy zlecenia nadal nie daje prawa do urlopu wypoczynkowego. Od 2026 roku udokumentowany okres zlecenia może jednak zostać uwzględniony przy ustalaniu stażu urlopowego po późniejszym zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę. W sektorze finansów publicznych nowe zasady stosuje się od 1 stycznia 2026 roku, a u pozostałych pracodawców od 1 maja 2026 roku.
Jak nauka wpływa na staż urlopowy?
Ukończenie szkoły zwiększa staż pracy przyjmowany do obliczenia urlopu. Okresów nauki nie sumuje się. Jeżeli pracownik ukończył kilka szkół, uwzględnia się jeden okres, który jest dla niego najkorzystniejszy.
| Ukończona szkoła | Okres wliczany do stażu | Przykładowy skutek |
|---|---|---|
| Zasadnicza lub równorzędna szkoła zawodowa | Do 3 lat | Do stażu można doliczyć czas nauki przewidziany programem, nie więcej niż 3 lata |
| Średnia szkoła zawodowa | Do 5 lat | Uwzględnia się czas nauki, maksymalnie 5 lat |
| Średnia szkoła ogólnokształcąca | 4 lata | Do stażu dolicza się 4 lata |
| Szkoła policealna | 6 lat | Do stażu dolicza się 6 lat |
| Szkoła wyższa | 8 lat | Do stażu dolicza się 8 lat |
Przykładowo osoba, która ukończyła szkołę wyższą, ma zaliczone 8 lat stażu urlopowego. Jeżeli następnie przepracuje 2 lata na podstawie umowy o pracę, osiągnie próg 10 lat i nabędzie prawo do 26 dni urlopu.
Nie można jednak dodać do siebie 8 lat za studia, 4 lat za liceum i kolejnych okresów nauki. Gdy nauka odbywała się jednocześnie z pracą, uwzględnia się okres korzystniejszy dla pracownika, ale tych samych miesięcy nie liczy się podwójnie.
Co się dzieje, gdy 10 lat stażu mija w trakcie roku?
Pracownik nie musi czekać do 1 stycznia następnego roku. Jeżeli 10-letni staż zostanie osiągnięty w trakcie roku kalendarzowego, od tego dnia roczny wymiar urlopu wzrasta z 20 do 26 dni.
Jeżeli przed osiągnięciem progu pracownik wykorzystał już cały przysługujący mu urlop, otrzymuje urlop uzupełniający w wymiarze 6 dni. Jeśli wykorzystał tylko część urlopu, jego roczny limit zostaje podwyższony do 26 dni, a do wykorzystania pozostaje różnica między tym limitem a liczbą już wykorzystanych dni.
Przykład: pracownik wykorzystał w lutym i marcu 20 dni urlopu, a 10-letni staż osiągnął 12 czerwca. Od tego dnia przysługuje mu jeszcze 6 dni urlopu uzupełniającego. Gdyby wykorzystał wcześniej 5 dni, po osiągnięciu stażu miałby do dyspozycji 21 dni z rocznego limitu 26 dni.
Przy ustalaniu uprawnienia w trakcie roku trzeba zwrócić uwagę na:
- dokładną datę osiągnięcia 10-letniego stażu
- liczbę dni urlopu wykorzystanych przed tą datą
- wymiar etatu obowiązujący w danym okresie
- zasady proporcjonalnego urlopu, jeżeli zatrudnienie nie obejmuje całego roku
Jak liczyć urlop przy niepełnym etacie?
Pracownik zatrudniony na część etatu otrzymuje urlop proporcjonalny do wymiaru czasu pracy. Najpierw ustala się wymiar właściwy dla pełnego etatu, a następnie mnoży go przez część etatu.
Przy stażu wynoszącym co najmniej 10 lat osoba zatrudniona na pół etatu ma 13 dni urlopu rocznie, ponieważ 26 × 1/2 daje 13 dni. Przy 3/4 etatu wynik wynosi 19,5 dnia, dlatego niepełny dzień zaokrągla się w górę do pełnego dnia, czyli do 20 dni.
Notatka ekspercka: urlop rozlicza się w godzinach, a udziela w dni, które zgodnie z rozkładem czasu pracy są dla pracownika dniami pracy. Przy zmianie etatu w trakcie roku wymiar oblicza się oddzielnie dla poszczególnych okresów, a następnie sumuje.
Podstawą prawną zasad wymiaru urlopu są przede wszystkim art. 154 i 155 Kodeksu pracy. Najważniejsza reguła jest prosta: 10 lat stażu urlopowego oznacza 26 dni urlopu na pełnym etacie, a osiągnięcie tego stażu w trakcie roku może dać prawo do urlopu uzupełniającego.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W przypadku niejasności dotyczących dokumentów lub sposobu obliczenia stażu warto skonsultować sprawę z działem kadr albo specjalistą prawa pracy.
