Urlop okolicznościowy na ślub dziecka – komu przysługuje?

Tak. Pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę przysługuje 1 dzień płatnego urlopu okolicznościowego na ślub dziecka – biologicznego albo przysposobionego. Za ten dzień zachowuje prawo do wynagrodzenia, a pracodawca nie może odmówić udzielenia zwolnienia, jeśli spełnione są wymagania formalne.

Komu przysługuje urlop na ślub dziecka?

Podstawą tego uprawnienia jest Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. Formalnie nie jest to urlop wypoczynkowy, lecz płatne zwolnienie od pracy z powodu ważnego wydarzenia osobistego.

Prawo do jednego dnia wolnego ma osoba pozostająca w stosunku pracy, czyli przede wszystkim zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Uprawnienie nie zależy od stażu pracy, wymiaru etatu ani od tego, ile dni urlopu wypoczynkowego pozostało pracownikowi.

Ślub dziecka musi prowadzić do zawarcia małżeństwa wywołującego skutki cywilnoprawne. Oznacza to ślub cywilny albo ślub wyznaniowy, który został zawarty z zachowaniem wymaganych formalności i skutkuje sporządzeniem aktu małżeństwa.

Ustawowe zwolnienie nie przysługuje w związku z samą uroczystością, która nie powoduje zmiany stanu cywilnego. Dotyczy to między innymi:

• ślubu rodzeństwa, rodzica, wnuka, dziadka lub innego krewnego,
• ceremonii humanistycznej albo symbolicznej,
• wyłącznie religijnej uroczystości bez skutków cywilnoprawnych,
• udziału w weselu jako gość, gdy nie chodzi o zawarcie małżeństwa dziecka.

W takich sytuacjach można uzgodnić z pracodawcą urlop wypoczynkowy, urlop na żądanie albo urlop bezpłatny. Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło nie mają ustawowego prawa do urlopu okolicznościowego, chyba że inne zasady wynikają z zawartej umowy lub ustaleń ze zleceniodawcą.

Jak złożyć wniosek o urlop okolicznościowy?

Planowany ślub dziecka jest wydarzeniem, o którym pracownik może uprzedzić pracodawcę. Wniosek należy złożyć zgodnie z zasadami przyjętymi w firmie – papierowo, elektronicznie, e-mailem albo w systemie kadrowym.

Procedura zwykle wygląda następująco:

1. Złóż wniosek o udzielenie jednego dnia zwolnienia od pracy z powodu ślubu dziecka.
2. Wskaż termin, w którym chcesz wykorzystać wolne, oraz opisz przyczynę nieobecności.
3. Jeśli wymaga tego pracodawca, przedstaw do wglądu dokument potwierdzający zdarzenie, najczęściej odpis aktu małżeństwa dziecka.
4. Ustal z pracodawcą organizację pracy na czas swojej nieobecności i zachowaj potwierdzenie złożenia wniosku.

Wniosek powinien zawierać dane pracownika i pracodawcy, datę planowanej nieobecności, wskazanie, że chodzi o ślub dziecka, oraz podpis – jeśli dokument ma formę papierową. Można też przywołać § 15 pkt 2 rozporządzenia z 15 maja 1996 r.

Akt małżeństwa dziecka nie zawsze da się przedstawić przed dniem wolnym, ponieważ urlop może przypadać przed ceremonią. W takim przypadku pracodawca może poprosić o dokument po ślubie. Co do zasady wystarczy umożliwić jego wgląd, a pracodawca nie powinien przechowywać w aktach osobowych oryginału dokumentu.

Jeżeli wniosek dotyczy zdarzenia objętego przepisami i został złożony prawidłowo, pracodawca ma obowiązek udzielić zwolnienia. Nie jest to uznaniowa zgoda na urlop wypoczynkowy.

Czy urlop na ślub dziecka jest płatny?

Tak. Za jeden dzień urlopu okolicznościowego na ślub dziecka pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Wynagrodzenie ustala się według zasad stosowanych przy wynagrodzeniu za urlop wypoczynkowy, z uwzględnieniem stałych i zmiennych składników pensji.

Dzień ten nie pomniejsza wymiaru urlopu wypoczynkowego. Nie jest też częścią ustawowej puli urlopu na żądanie. Jeśli w tym samym okresie pracownik potrzebuje dłuższej przerwy, może połączyć zwolnienie okolicznościowe z urlopem wypoczynkowym, ale termin urlopu wypoczynkowego wymaga uzgodnienia zgodnie z zasadami obowiązującymi w zakładzie pracy.

Kiedy można wykorzystać wolne?

Urlop powinien pozostawać w związku czasowym ze ślubem dziecka. Nie musi jednak przypadać dokładnie w dniu ceremonii. Można wykorzystać go przed ślubem, aby załatwić formalności lub pomóc w przygotowaniach, albo po uroczystości, na przykład na dojazd i sprawy organizacyjne.

Przepisy nie wskazują jednego sztywnego terminu, ale wykorzystanie dnia kilka miesięcy po ślubie może zostać zakwestionowane, jeśli nie będzie już związku z wydarzeniem. Ślub przypadający w sobotę lub niedzielę nie powoduje utraty prawa do wolnego. Dzień zwolnienia można zaplanować w najbliższym dniu roboczym związanym z uroczystością.

Urlop okolicznościowy służy nie tylko udziałowi w ceremonii, lecz także załatwieniu spraw bezpośrednio związanych ze ślubem. Dlatego może przypadać przed wydarzeniem albo krótko po nim.

Wymiar innych urlopów okolicznościowych

Dla porównania najważniejsze wymiary zwolnień określone w rozporządzeniu przedstawiają się następująco:

Najważniejsza zasada jest prosta: na ślub dziecka pracownikowi zatrudnionemu na umowie o pracę przysługuje jeden płatny dzień zwolnienia od pracy. Trzeba zgłosić nieobecność, wskazać jej przyczynę i wykorzystać wolne w czasie pozostającym w związku z uroczystością.