Emerytura to jedno z głównych źródeł utrzymania dla wielu seniorów w Polsce. Zmiany w systemie podatkowym, zwłaszcza te dotyczące opodatkowania emerytur, budzą duże zainteresowanie i niepewność. W 2025 roku wprowadzono kilka istotnych zmian, które miały na celu poprawę sytuacji finansowej emerytów.
Jakie są zasady opodatkowania emerytur w 2025 roku?
Od 1 stycznia 2022 roku obowiązuje w Polsce tzw. „emerytura bez podatku”. Oznacza to, że seniorzy, którzy otrzymują emerytury lub renty do 2500 zł brutto miesięcznie, są zwolnieni z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Dotyczy to około 90–95% wszystkich emerytów i rencistów w Polsce, co stanowi ogromną część świadczeniobiorców.
W przypadku, gdy świadczenie emerytalne przekracza 2500 zł, podatek dochodowy jest naliczany tylko od nadwyżki ponad tę kwotę. Stawka podatku dochodowego wynosi 12% dla dochodów do 120 000 zł rocznie. Warto również pamiętać, że kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł rocznie, co dodatkowo wpływa na ulgę podatkową.
Jak obliczyć podatek od emerytury?
Obliczenie podatku od emerytury może wydawać się skomplikowane, jednak sprowadza się do kilku prostych kroków. Najpierw należy określić roczną kwotę brutto emerytury. Następnie odejmuje się kwotę wolną od podatku, czyli 30 000 zł oraz ewentualne ulgi. Jeśli pozostała kwota mieści się w pierwszym progu podatkowym, podatek wynosi 12% od nadwyżki ponad 30 000 zł. Dla seniorów z emeryturami przekraczającymi 120 000 zł rocznie, nadwyżka jest opodatkowana stawką 32%.
Przykładowo, jeśli roczna emerytura wynosi 80 000 zł, podatek do zapłacenia wynosi 12% od 50 000 zł, co daje 6 000 zł.
Jak wyglądają składki zdrowotne od emerytur?
Nawet przy emeryturze wolnej od podatku, seniorzy nie otrzymują pełnej kwoty brutto. Obowiązkowe jest odprowadzanie składki zdrowotnej, która w 2025 roku wynosi 9% wysokości świadczenia. Składka ta jest automatycznie potrącana przez ZUS lub KRUS i trafia do Narodowego Funduszu Zdrowia. Niestety, od 2022 roku składki tej nie można odliczyć od podatku, co zmniejsza faktyczne korzyści z wprowadzonego zwolnienia podatkowego.
W praktyce oznacza to, że emerytura netto zawsze jest niższa od brutto, nawet jeśli nie jest naliczany podatek dochodowy.
Waloryzacja emerytur i trzynasta emerytura w 2025 roku
Rok 2025 przyniósł seniorom dwie istotne zmiany: waloryzację świadczeń oraz wypłatę trzynastej emerytury. Waloryzacja, która miała na celu zrekompensowanie wzrostu cen i inflacji, wyniosła w tym roku 5,5–5,8%. Wszystkie emerytury i renty wzrosły o ten wskaźnik lub o gwarantowaną kwotę minimalną.
Trzynasta emerytura, wypłacona w kwietniu 2025 roku, wynosiła 1 878,91 zł brutto. Jest to dodatkowe świadczenie, które jednak nie jest zwolnione z podatku, ponieważ przekracza ustawowy próg 2 500 zł brutto. Oznacza to, że od nadwyżki naliczono podatek oraz obowiązkową składkę zdrowotną.
Przykłady opodatkowania trzynastej emerytury
W przypadku emerytury 1 400 zł brutto, dodatkowe świadczenie wyniosło 3 278,91 zł w kwietniu 2025 roku, co oznaczało podatek od nadwyżki ponad 2 500 zł oraz składkę zdrowotną.
Dla emerytury 2 200 zł brutto, kwota trzynastego świadczenia wyniosła 4 078,91 zł, co również wiązało się z opodatkowaniem części powyżej 2 500 zł.
Zbieg świadczeń a emerytura bez podatku
Niektórzy seniorzy pobierają więcej niż jedno świadczenie, np. emeryturę i rentę. W takich przypadkach zasada emerytury bez podatku działa nieco inaczej. Łączna kwota wszystkich świadczeń podlega sumowaniu. Jeśli suma brutto nie przekroczy 2 500 zł miesięcznie, senior nie zapłaci podatku dochodowego. Natomiast gdy suma świadczeń przekroczy ten próg, podatek naliczany jest jedynie od nadwyżki.
- Emerytura 1 550 zł + renta 720 zł = brak podatku (poniżej 2 500 zł)
- Emerytura 1 800 zł + renta 800 zł = podatek od nadwyżki 100 zł
- Emerytura 2 400 zł + renta 100 zł = brak podatku
- Emerytura 2 300 zł + renta 500 zł = podatek od nadwyżki 300 zł
Korzyści i ograniczenia reformy „emerytury bez podatku”
Reforma „emerytury bez podatku” miała na celu znaczące wsparcie dla seniorów. Zwolnienie z podatku dla świadczeń do 2 500 zł brutto spowodowało wzrost kwoty netto dla większości emerytów i rencistów. Dodatkowo, brak konieczności składania zeznania podatkowego przy niskich świadczeniach uprościł system rozliczeń.
Jednakże, obowiązkowa składka zdrowotna w wysokości 9% nadal obowiązuje i nie podlega odliczeniu. Osoby z niskimi świadczeniami zyskały niewiele, a inflacja znacząco wpływa na realne korzyści finansowe. Seniorzy z wyższymi świadczeniami muszą płacić podatek od nadwyżki, co zmniejsza efekt reformy.
Co warto zapamietać?:
- Od 2022 roku emerytury do 2500 zł brutto miesięcznie są zwolnione z podatku dochodowego (PIT), co dotyczy 90-95% emerytów w Polsce.
- Podatek dochodowy wynosi 12% dla dochodów do 120 000 zł rocznie, a kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł rocznie.
- Składka zdrowotna wynosi 9% wysokości emerytury i jest potrącana automatycznie, co obniża kwotę netto emerytury.
- Waloryzacja emerytur w 2025 roku wyniosła 5,5-5,8%, a trzynasta emerytura wyniosła 1 878,91 zł brutto, opodatkowana od nadwyżki.
- W przypadku pobierania więcej niż jednego świadczenia, łączna kwota musi być poniżej 2500 zł, aby uniknąć podatku; nadwyżka podlega opodatkowaniu.
