Założenie firmy transportowej do 3,5 tony zależy przede wszystkim od zasięgu przewozów. W transporcie krajowym formalności są ograniczone, natomiast przewozy międzynarodowe busami podlegają wymogom Pakietu Mobilności, w tym obowiązkowi uzyskania licencji wspólnotowej, certyfikatu kompetencji zawodowych i potwierdzenia zdolności finansowej.
Transport krajowy a międzynarodowy – najważniejsze różnice
Przepisy dotyczące pojazdów o DMC do 3,5 tony nie są takie same dla przewozów wykonywanych wyłącznie w Polsce i dla tras zagranicznych. Poniższe zestawienie pokazuje podstawowe różnice:
| Wymóg | Transport krajowy | Transport międzynarodowy |
|---|---|---|
| Licencja wspólnotowa | Nie jest wymagana przy przewozach rzeczy pojazdem do 3,5 tony wykonywanych wyłącznie w Polsce. | Wymagana przy przewozach międzynarodowych pojazdami o DMC od 2,5 do 3,5 tony. |
| Certyfikat kompetencji zawodowych | Nie wynika z samego wykonywania krajowego przewozu lekkim pojazdem. | Wymagany w procedurze uzyskania uprawnień przewoźnika. |
| Zabezpieczenie finansowe | Nie jest wymagane na zasadach dotyczących przewoźników objętych licencją. | 9000 EUR na pierwszy pojazd i 5000 EUR na każdy następny. |
| Siedziba i dobra reputacja | Nie są warunkami uzyskania licencji wspólnotowej. | Należy potwierdzić rzeczywistą siedzibę, dobrą reputację i spełnienie pozostałych warunków przewoźnika. |
Jak założyć firmę transportową do 3,5 tony krok po kroku?
Podstawą działalności jest Ustawa z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Sama rejestracja firmy wygląda podobnie jak przy innych rodzajach działalności, ale przed rozpoczęciem przewozów trzeba ustalić ich zakres i sprawdzić, czy potrzebna będzie licencja.
Chronologiczna ścieżka formalna wygląda następująco:
- Określ zakres przewozów – zdecyduj, czy będziesz realizować zlecenia wyłącznie w Polsce, czy także poza jej granicami. To najważniejsza decyzja, ponieważ od niej zależą wymagania licencyjne.
- Wybierz kod PKD – dla transportu drogowego towarów podstawowym kodem jest 49.41.Z. Dodatkowe kody mogą być potrzebne, jeżeli firma będzie świadczyć usługi wspomagające transport albo pośredniczyć w przewozach.
- Zarejestruj działalność – jednoosobową działalność gospodarczą lub spółkę cywilną zgłasza się w CEIDG. Spółki podlegające wpisowi do rejestru przedsiębiorców rejestruje się w KRS.
- Dopełnij formalności podatkowych i ubezpieczeniowych – wybierz formę opodatkowania, zgłoś firmę do ZUS i uzyskaj NIP oraz REGON. Przy transporcie zagranicznym sprawdź także obowiązki związane z VAT UE.
- Uzyskaj uprawnienia transportowe – przy przewozach międzynarodowych złóż wniosek o licencję wspólnotową do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W krajowej działalności busem do 3,5 tony ten etap nie jest wymagany.
- Przygotuj pojazd i polisy – samochód musi być zarejestrowany, sprawny i dopuszczony do ruchu. Przed pierwszym zleceniem wykup ubezpieczenie komunikacyjne oraz polisę OC przewoźnika.
Co zmienia Pakiet Mobilności?
Od 22 maja 2022 roku międzynarodowy przewóz rzeczy pojazdami o DMC od 2,5 do 3,5 tony został objęty znacznie bardziej rygorystycznymi zasadami. W praktyce przewoźnik korzystający z busa na trasach zagranicznych musi spełnić warunki zbliżone do tych, które dotyczą cięższego transportu.
W procedurze licencyjnej znaczenie mają następujące elementy:
- Certyfikat kompetencji zawodowych – musi posiadać przedsiębiorca albo wyznaczony zarządzający transportem. Dokument uzyskuje się po zdaniu egzaminu organizowanego przez Instytut Transportu Samochodowego.
- Zdolność finansowa – należy wykazać zabezpieczenie w wysokości 9000 EUR na pierwszy pojazd oraz 5000 EUR na każdy kolejny.
- Dobra reputacja – przedsiębiorca i osoba zarządzająca transportem muszą spełniać wymagania dotyczące niekaralności i nie mogą być objęci zakazem wykonywania działalności transportowej.
- Rzeczywista siedziba firmy – przedsiębiorstwo powinno mieć bazę i dokumentację pozwalające na wykazanie, że działalność jest faktycznie prowadzona.
Nie zakładaj, że bus do 3,5 tony automatycznie zwalnia z licencji. Jeżeli wykonujesz nim międzynarodowy przewóz rzeczy, brak licencji wspólnotowej może skutkować kontrolą, sankcjami finansowymi i zakazem dalszego wykonywania przewozów. W razie wątpliwości dotyczących certyfikatu lub dokumentów warto skonsultować procedurę z doradcą transportowym albo właściwym organem.
Forma działalności, podatki i ubezpieczenie
Na początku wiele małych firm wybiera jednoosobową działalność gospodarczą. Jej rejestracja jest prosta, nie wymaga kapitału zakładowego i zwykle wiąże się z mniej rozbudowaną księgowością. Wadą jest odpowiedzialność przedsiębiorcy całym majątkiem za zobowiązania firmy. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może lepiej chronić majątek prywatny, ale wymaga większej liczby formalności, prowadzenia pełnej księgowości i wniesienia kapitału zakładowego.
Forma opodatkowania powinna uwzględniać koszty paliwa, leasingu, serwisu, wynagrodzeń i ubezpieczeń. Do rozważenia pozostają skala podatkowa, podatek liniowy oraz ryczałt. Przy dużych kosztach uzyskania przychodu podatek od dochodu może być korzystniejszy niż rozwiązanie, w którym danina jest liczona od samego przychodu. Decyzję najlepiej skonsultować z księgowym przed rejestracją działalności.
W transporcie często opłaca się rejestracja jako czynny podatnik VAT, ponieważ kontrahenci będący firmami mogą odliczać podatek, a przedsiębiorca rozlicza VAT od części wydatków związanych z pojazdem i działalnością. Nie zastępuje to jednak analizy konkretnego modelu usług.
Przed wyjazdem w trasę przygotuj co najmniej następujący zakres ochrony:
- obowiązkowe ubezpieczenie komunikacyjne pojazdu,
- OC przewoźnika drogowego dopasowane do rodzaju ładunków i tras,
- ubezpieczenie ładunku, jeżeli zakres OC przewoźnika nie zapewnia wystarczającej ochrony,
- AC lub inne ubezpieczenie floty, gdy pojazd stanowi podstawowe narzędzie pracy firmy.
Lista kontrolna przed rozpoczęciem przewozów
Przed przyjęciem pierwszego zlecenia sprawdź, czy masz przygotowane najważniejsze elementy działalności:
- biznesplan z założeniami dotyczącymi tras, stawek i liczby zleceń,
- kalkulację kosztów paliwa, leasingu, serwisu, księgowości i składek,
- pojazd dopuszczony do ruchu oraz dokumenty potwierdzające jego stan,
- polisę komunikacyjną i OC przewoźnika,
- certyfikat kompetencji zawodowych i licencję wspólnotową, jeżeli planujesz przewozy międzynarodowe,
- potwierdzenie zdolności finansowej wymaganej przy licencji wspólnotowej.
Najprostsza ścieżka dotyczy firmy realizującej przewozy wyłącznie w Polsce pojazdem do 3,5 tony. Wyjazd za granicę zmienia jednak zakres obowiązków – wtedy potrzebujesz licencji wspólnotowej, certyfikatu kompetencji zawodowych, dobrej reputacji, rzeczywistej siedziby i zabezpieczenia finansowego.