Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce muszą regularnie opłacać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. W 2025 roku wysokość tych składek zależy od kilku czynników, w tym od formy opodatkowania i ewentualnych ulg, z jakich korzysta przedsiębiorca. Warto zrozumieć, jakie składki są obowiązkowe, jakie koszty się z nimi wiążą i jakie ulgi mogą przysługiwać.
Jakie składki musi opłacać jednoosobowa działalność?
Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce są zobowiązani do opłacania kilku rodzajów składek. Podstawowe składki obejmują:
- Składkę na ubezpieczenie emerytalne – odkładaną na przyszłą emeryturę,
- Składkę na ubezpieczenie rentowe – zabezpieczającą w razie trwałej niezdolności do pracy,
- Składkę na ubezpieczenie wypadkowe – chroniącą w razie wypadków przy pracy,
- Dobrowolną składkę na ubezpieczenie chorobowe – umożliwiającą korzystanie z zasiłku chorobowego i macierzyńskiego,
- Składkę zdrowotną – finansującą dostęp do publicznej opieki zdrowotnej.
Dodatkowo przedsiębiorcy mogą być zobowiązani do opłacania składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy.
Jakie są ulgi dla nowych przedsiębiorców?
Dla nowych przedsiębiorców dostępne są różne ulgi, które mogą znacząco obniżyć koszty prowadzenia działalności na początku jej istnienia:
Ulga na start
Ulga na start zwalnia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze sześć miesięcy prowadzenia działalności. Przedsiębiorca musi jednak opłacać składkę zdrowotną.
Preferencyjne składki ZUS
Po upływie ulgi na start, przedsiębiorcy mogą przez kolejne 24 miesiące opłacać składki społeczne od obniżonej podstawy, wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia.
Mały ZUS Plus
Mały ZUS Plus jest dostępny dla przedsiębiorców, których przychód w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł. Składki obliczane są na podstawie średniego dochodu z roku poprzedniego i mogą być stosowane przez maksymalnie 36 miesięcy.
Jak obliczane są składki na ubezpieczenia społeczne?
Wysokość składek na ubezpieczenia społeczne w 2025 roku zależy od wybranej formy opodatkowania oraz ewentualnych ulg. Standardowe składki, czyli tzw. „duży ZUS”, są obliczane na podstawie 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, które wynosi 5203,80 zł miesięcznie. Składki wynoszą:
- Emerytalna: 1015,78 zł,
- Rentowa: 416,30 zł,
- Wypadkowa: 86,90 zł,
- Chorobowa (dobrowolna): 127,49 zł,
- Fundusz Pracy i Solidarnościowy: 127,49 zł.
Łączna suma wynosi 1773,96 zł miesięcznie. Decydując się na rezygnację ze składki chorobowej, kwota ta ulega zmniejszeniu.
Jak obliczana jest składka zdrowotna?
Składka zdrowotna w 2025 roku obliczana jest na podstawie wybranej formy opodatkowania. Przedsiębiorcy rozliczający się według skali podatkowej płacą 9% dochodu, a ci korzystający z podatku liniowego – 4,9%. Minimalna składka zdrowotna wynosi 314,96 zł miesięcznie.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
W przypadku ryczałtu składka zdrowotna ma stałą wartość, uzależnioną od rocznego przychodu:
- Do 60 000 zł – 461,66 zł miesięcznie,
- Od 60 000 zł do 300 000 zł – 769,43 zł miesięcznie,
- Powyżej 300 000 zł – 1 384,97 zł miesięcznie.
Jakie są terminy płatności składek ZUS?
Przedsiębiorcy muszą opłacać składki ZUS do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Jeśli 20. dzień miesiąca wypada w weekend lub święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Wszystkie składki należy opłacać jednym przelewem na indywidualny numer rachunku składkowego przypisany przez ZUS.
Jakie są konsekwencje braku opłacania składek?
Brak terminowego opłacania składek ZUS może skutkować karami finansowymi i utratą prawa do świadczeń zdrowotnych. Przedsiębiorcy, którzy nie opłacają składki zdrowotnej, mogą stracić dostęp do publicznej opieki zdrowotnej finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Jakie są różnice między jednoosobową działalnością a spółką z o.o.?
Jednoosobowa działalność gospodarcza i jednoosobowa spółka z o.o. różnią się w kilku kluczowych aspektach, w tym w zakresie odpowiedzialności finansowej i prawnej. W przypadku JDG właściciel odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania firmy, natomiast w spółce z o.o. odpowiedzialność jest ograniczona do wysokości wniesionego kapitału. Warto więc dokładnie rozważyć, która forma prowadzenia działalności jest bardziej odpowiednia dla indywidualnych potrzeb i planów biznesowych.
Co warto zapamietać?:
- Przedsiębiorcy muszą opłacać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, w tym emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz zdrowotne.
- Nowi przedsiębiorcy mogą skorzystać z ulg, takich jak ulga na start (6 miesięcy bez składek społecznych) oraz preferencyjne składki ZUS przez 24 miesiące.
- Wysokość składek w 2025 roku wynosi 1773,96 zł miesięcznie przy standardowym „dużym ZUS” oraz 314,96 zł jako minimalna składka zdrowotna.
- Terminy płatności składek ZUS to do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, z możliwością przesunięcia w przypadku weekendów lub świąt.
- Brak opłacania składek ZUS może prowadzić do kar finansowych oraz utraty dostępu do publicznej opieki zdrowotnej.
